Vị quan trung thực

Yến Thù (991 -1055) làm quan thời Bắc Tống. Thời Yến Thù vẫn còn là thiếu niên, Ngự sử trung thừa Trương Tri Bạch đã tiến cử ông với triều đình. Hoàng thượng triệu ông tới cung điện, đúng lúc gặp kỳ thi đình để chọn tiến sỹ, nên lệnh cho Yến Thù dự thi luôn cùng mọi người.

Yến Thù vừa xem đề thi liền nói: “Mười ngày trước, thần đã dùng đề bài này làm bài rồi, bản thảo của bài phú ấy thậm chí vẫn còn, khẩn cầu được xin đổi đề khác”. Hoàng thượng rất thích sự thành thật của Yến Thù.

Yến Thù nhậm chức đúng lúc thiên hạ thái bình. Vì thế, triều đình cho phép quan lại được yến tiệc vui chơi. Lúc ấy, các quan sỹ đại phu nhậm chức đều đi du lịch khắp nơi, đến nỗi các nơi như chợ phiên hay cao lầu tửu quán, thường thường đều có những chỗ đặc biệt dành riêng cho các quan.

Yến Thù lúc đó rất nghèo, không có tiền ra ngoài du ngoạn. Vì thế, ông ở nhà cùng các huynh đệ nghiên cứu học tập.

Một ngày triều đình tuyển quan lại cho Đông cung (nơi ở của Thái tử), trong cung truyền lệnh của Hoàng thượng bổ nhiệm Yến Thù làm quan đại thần. Hoàng thượng phán: “Gần đây, Trẫm nghe nói các quan viên đều đi vui chơi, cả ngày lẫn đêm, chỉ có Yến Thù đóng cửa ở nhà, cùng với các huynh đệ đọc sách. Yến Thù cẩn thận đôn hậu như thế, chính là người có thể đảm nhiệm được chức quan ở Đông cung”.

Yến Thù ngay thẳng tâu: “Thần không phải là không thích đi vui chơi du ngoạn, chỉ vì quá nghèo không có tiền đi. Thần nếu có tiền cũng sẽ đi vui chơi, chỉ vì không có tiền, nên không có cách nào khác đó thôi”.

Hoàng thượng nghe xong những lời này của Yến Thù thì càng thêm tin tưởng và coi trọng sự thành thật của ông, ngày càng ân sủng Yến Thù hơn.

Trong thời vua Nhân Tông tại vị, Yến Thù trước sau đều luôn được trọng dụng, thăng quan tiến chức, giàu sang phú quý.

(sưu tầm)