“Tha niên phú quý mạc vong bần”

Khấu Chuẩn sống vào thời Bắc Tống, từ nhỏ đã mồ côi cha, gia cảnh nghèo khó, cả gia đình dựa vào nghề dệt vải của mẹ mà sống qua ngày. Đêm đêm, mẹ vừa kéo sợi vừa dạy Khấu Chuẩn đọc sách, khổ học thành tài.

Khấu Chuẩn về kinh thành dự thi, đậu tiến sỹ. Tin vui truyền về tới quê nhà đúng lúc mẹ ông đang bệnh nặng. Phút lâm chung, bà giao bức họa mà mình tự vẽ cho người nhà, dặn rằng: “Khấu Chuẩn ngày sau nhất định sẽ làm quan, nếu nó phạm lỗi lầm, thì hãy trao bức họa này cho nó!”.

Sau này, Khấu Chuẩn làm đến Tể tướng. Một dịp mừng sinh nhật, ông cho gọi 2 gánh hát, chuẩn bị yến tiệc linh đình mời bạn bè và các quan trong triều… Lúc này, người nhà mới đem bức họa của Khấu mẫu giao cho ông.

Khấu Chuẩn mở ra xem, thấy một bức vẽ “Hàn song khóa tử” (người đi thi đang học hành), trên có đề một bài thơ:
“Cô đăng khóa độc khổ hàm tân
Vọng nhĩ tu thân vi vạn dân
Cần kiệm gia phong từ mẫu huấn
Tha niên phú quý mạc vong bần”

Dịch nghĩa:
Cô độc dưới ánh đèn đọc sách bao khổ nhọc
Mong con tu thân thành tài dốc sức vì nhân dân
Mẹ hiền dạy dỗ gia phong cần kiệm
Ngày giàu sang chớ quên cảnh nghèo hèn

Nhận được lời di huấn của mẹ, Khấu Chuẩn đọc đi đọc lại nhiều lần, bất giác lệ tràn như suối, lập tức giải tán tiệc mừng sinh nhật.

Từ đó về sau, ông luôn luôn giữ mình trong sạch, yêu thương nhân dân, luôn theo lẽ công bằng, không vụ lợi cho bản thân, trở thành vị tể tướng tài đức nổi tiếng thời nhà Tống.

(sưu tầm)