Chiếc lá sạch

Một thanh niên từ ngàn dặm xa xôi tìm đến đại sư Thích Tế chùa Nhiên Đăng, thưa rằng :
– Con là thư sinh luôn biết Tam cương – Ngũ thường… Từ xưa đến nay, không bao giờ biết nói những lời vu khống bịa đặt, không gây chuyện thị phi. Nhưng không hiểu vì sao luôn có người dùng lời ác độc chửi bới con, dùng lời bịa đặt dơ bẩn sỉ nhục con. Đến hôm nay, con thật sự không chịu nổi nữa, nên con muốn vào chùa cạo tóc làm tăng, xa lánh chốn bụi hồng, xin Đại sư hãy thâu nhận đệ tử!

Đại sư yên lặng nghe chàng trai nói xong, bèn mỉm cười bảo rằng :
– Thí chủ hà tất vội vã! Đợi bần đạo nhặt một chiếc lá sạch, thí chủ sẽ có thể biết được tương lai và biết mình nên làm gì.

Đại sư dẫn chàng trai đến bên con suối nhỏ chảy ngang qua chùa, tiện tay hái một lá trên cây xuống và bảo chú tiểu đi lấy dùm một cái thùng và một cái gáo múc nước.

Khi thùng và gáo hồ lô được mang đến, Đại sư kẹp chiếc lá sạch trong tay, bảo chàng trai :

– Thí chủ không gây chuyện thị phi, xa rời bụi trần, cũng giống như chiếc lá sạch trong tay bần đạo vậy.

Nói đoạn, Đại sư đặt chiếc lá vào trong thùng, thong thả tiếp lời:
– Thí chủ không may gặp phải những lời chửi bới, sỉ nhục, vây hãm vào trong giếng sâu khổ đau trần thế, có phải giống như chiếc lá sạch bị bỏ dưới đáy thùng này hay không ?

Chàng trai thở dài, gật đầu thưa:
– Thưa vâng, con chính là chiếc lá dưới đáy thùng.

Đại sư đặt thùng nước lên trên một tảng đá cạnh bờ suối, khom người múc một gáo nước dưới suối lên, nói:
– Đây là một câu chửi bới dành cho thí chủ, với ý đồ muốn nhấn chìm thí chủ.

Vừa nói, Đại sư vừa dội gáo nước lên trên chiếc lá trong thùng. Chiếc lá chao động mạnh, sau đó lặng lẽ nổi lại lên mặt nước.

Đại sư khom lưng múc thêm một gáo nước kế tiếp, bảo rằng:
– Đây là những câu chửi bới độc ác của loại người thô lỗ thấp hèn dành cho thí chủ, vẫn với một mưu đồ là muốn nhấn chìm thí chủ. Vậy thí chủ hãy nhìn xem lần này chiếc lá sẽ như thế nào?

Đại sư lại dội gáo nước lên chiếc lá, nhưng chiếc lá chỉ lắc lư và lại nổi lên trên mặt nước như cũ.

Chàng trai hết nhìn nước trong thùng, rồi lại nhìn chiếc lá nổi bềnh bồng, thưa với Đại sư:
– Chiếc lá không hề bị tổn hại, cứ theo mực nước mà cách miệng thùng càng lúc càng gần…

Đại sư mỉm cười gật đầu, lại múc thêm nước dội lên chiếc lá, bảo chàng trai:
– Lời nói bịa đặt hay xỉ mạ thấp hèn… không có cách nào đánh chìm được một chiếc lá sạch. Chiếc lá sạch bị chao động bởi những lời vu khống, phỉ báng dội lên thân nó, nhưng nó không những không bị chìm xuống dưới đáy, ngược lại tùy theo mức gia tăng của nước (những lời nói vô bổ, tùy tiện và thô lỗ ), khiến nó càng nổi lên cao, từng bước xa rời đáy thẳm.

Đại sư vừa nói, vừa tiếp tục đổ nước vào thùng, thoáng chốc nước tràn đầy, chiếc lá rốt cuộc đã nổi lên trên mặt thùng. Chiếc lá rực rỡ, giống như chiếc thuyền nhỏ, nhẹ nhàng nhấp nhô, lắc lư theo dòng nước.

Đại sư ngắm chiếc lá, cảm thán rằng:
– Nếu lại có thêm những lời vu khống thô lậu, phỉ báng thấp hèn, thì càng tuyệt.

Chàng thanh niên không hiểu thâm ý, hỏi Đại sư rằng:
– Vì sao Ngài lại nói như thế ?

Đại sư cười, múc thêm hai gáo nước, dội lên chiếc lá. Nước trong thùng đã đầy, tràn ra bốn phía, lôi theo chiếc lá xuống tới dòng suối, chiếc lá nhập dòng ung dung trôi đi.

Đại sư bảo chàng trai:
– Những lời bịa đặt, vu khống, xỉ mạ thấp hèn bỉ ổi… rốt cuộc sẽ giúp chiếc lá vượt thoát được vòng kiềm tỏa, hướng đến sông dài, biển lớn thênh thang.

(sưu tầm)